Arbeidstijden

Voor wie geldt de Arbeidstijdenwet?

De Arbeidstijdenwet geldt voor iedereen die voor een werkgever werkt, dus voor alle werknemers met een arbeidsovereenkomst en voor alle ambtenaren met een publiekrechtelijke aanstelling, maar ook voor alle stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden. In sommige gevallen is de Arbeidstijdenwet ook op zelfstandigen van toepassing. Dat is voornamelijk in situaties waarin het ook gaat over de veiligheid van derden.

 

Wat zijn de collectieve regelingen die in de Arbeidstijdenwet genoemd worden?

In de Arbeidstijdenwet staan algemene bepalingen die gelden voor iedere werknemer. Voor werknemers werkzaam in onder andere de zorgsector gelden bijzondere regels die specifiek gericht zijn op deze groep werknemers. Daarnaast geldt dat het mogelijk is om via collectieve afspraken af te wijken van enkele bepalingen van de Arbeidstijdenwet. Deze collectieve afspraken kunnen gelden voor de hele organisatie, maar meestal is het gericht op een specifieke afdeling. Deze collectieve afspraken kunnen alleen met de ondernemingsraad worden gemaakt op grond van art. 27 WOR of in de CAO worden opgenomen. Is er geen collectieve regeling overeengekomen, dan geldt wat er in de Arbeidstijdenwet is geregeld. Een leidinggevende kan zodoende niet zelf een collectieve regeling samenstellen. Overtredingen van de Arbeidstijdenwet kunnen door de ondernemingsraad worden aangekaart of anders rechtstreeks bij de arbeidsinspectie.

 

Wanneer is er sprake van een nachtdienst?

Er is sprake van een nachtdienst als je in een dienst meer dan één uur werkt tussen 00:00 uur ’s nachts en 06:00 uur ’s ochtends.

 

Op hoeveel pauze heb ik recht?

Een werknemer van 16 of 17 jaar die meer dan 4½ uur per dienst werkt, heeft recht op een tussentijdse pauze van tenminste 30 minuten. Voor iemand van 18 jaar en ouder geldt bij een arbeidsduur van 5½ uur per dienst hetzelfde. Bij meer dan 8 uur arbeid per dienst geldt een tussentijdse pauze van 45 minuten waarvan minimaal 30 minuten aaneengesloten. Voor werknemers vanaf 18 jaar kan via de CAO van deze regeling worden afgeweken. De pauzes van 30 minuten kunnen worden opgesplitst in pauzes van ieder 15 minuten. Jongeren van 16 en 17 jaar zijn nog wel (deels) leerplichtig. Het werk mag hen niet verhinderen naar school te gaan. Daarom wordt de tijd dat jongeren naar school gaan meegeteld als arbeidstijd.

 

Wat als mijn werkgever zich niet aan de Arbeidstijdenwet houdt?

Je moet er in eerste instantie zelf op letten dat de regels voor arbeidstijd, rusttijd, pauze en nachtarbeid worden nageleefd. Je werkgever kan niet eisen dat je buiten deze normen om werkt. Als je het idee hebt dat regels niet worden nageleefd, kun je dat het beste eerst bij de werkgever zelf aankaarten. Overtredingen van de Arbeidstijdenwet kunnen ook door de ondernemingsraad worden aangekaart of anders rechtstreeks bij de arbeidsinspectie.

 

Heb ik recht op een overwerkvergoeding?

Je hebt alleen recht op betaling van extra gewerkte uren als je deze uren in opdracht van de werkgever heeft gemaakt. Als je op eigen initiatief langer op uw werk blijft om bepaalde werkzaamheden af te ronden, loop je het risico dat de extra gewerkte tijd niet uitbetaald worden omdat de werkgever geen opdracht heeft gegeven om langer door te werken.

De vergoeding voor overuren bedraagt soms een extra percentage bovenop het loon. Ook is het mogelijk dat de gewerkte extra uren in vrije tijd worden vergoed. Hierover moeten dan wel in de arbeidsovereenkomst of CAO afspraken zijn gemaakt. Als er geen aanvullende afspraken zijn gemaakt, geldt het gebruikelijke uurloon.

 

Ben ik verplicht om over te werken?

In de wet is niets geregeld over de verplichting tot overwerk. In de Arbeidstijdenwet is alleen geregeld hoeveel uur er per dag en week maximaal gewerkt mag worden. Soms is in de individuele arbeidsovereenkomst of CAO een bepaling opgenomen over overwerk. Als er niets geregeld is, dan geldt in zijn algemeenheid dat een werknemer aan een redelijk verzoek van zijn werkgever om incidenteel over te werken moet voldoen. De belangen van de organisatie en de werknemer zullen daarbij tegen elkaar afgewogen moeten worden en beiden dienen zich als goed werkgever en goed werknemer te gedragen. De werkgever mag niet verlangen dat er structureel overgewerkt wordt. Als er verzocht wordt om over te werken op een tijdstip dat je niet schikt, probeer dan in overleg met de werkgever tot een andere oplossing te komen. Als dat niet lukt, betekent dat niet dat je overwerk mag weigeren.

 

Mag een werkgever een rooster of werktijden wijzigen?

Dat kan niet zomaar. Als je afspraken met je werkgever hebt gemaakt over je rooster, kan de werkgever dat niet eenzijdig wijzigen. Mocht er echter sprake zijn van een zwaarwegend dienstbelang, kan het wel zo zijn dat de werkgever je rooster of werktijden mag wijzigen. Hij moet daarover wel eerst met je in overleg treden. Komen jullie er samen niet uit, neem dan contact op met CNV Connectief.

 

Hoeveel uur mag ik maximaal werken?

In de Arbeidstijdenwet is opgenomen dat een werkdag maximaal 12 uur mag duren. In deze wet is opgenomen dat daarvan via een collectieve regeling afgeweken mag worden. Uw eigen CAO kan dus afwijken van de Arbeidstijdenwet. Als een werkgever een regeling wil overeenkomen met de ondernemingsraad mag die nooit slechter zijn dan wat in de CAO is afgesproken.

 

Ik werk in een wisselend rooster waardoor ik soms plusuren maak en soms minuren

Het kan dat je werkt in een jaaruren systematiek. Hierbij is het zo dat er een wisselend aantal uren per week gewerkt wordt en plus- en minuren gemaakt worden. Het aantal uren per week is dan een gemiddelde. Plus- en minuren dienen met elkaar verrekend te worden.

 

Voor het begeleiden van een cliëntenvakantie maak ik meer arbeidsuren dan waarvoor ik word betaald. Kan dit?

In de cao is de hoogte van de vergoeding tijdens een cliëntenvakantie vastgelegd. Meestal krijg je over een deel van de gewerkte uren salaris betaald en over het andere deel vrije tijd. Als je vrijwillig deelneemt aan deze cliëntenvakantie, hoeft de werkgever je niet volledig uit te betalen. Bij de OR kun je informeren of er nog aanvullende regelingen zijn afgesproken.

 

Heb ik recht op pauze als ik een nachtdienst draai?

Voor de nachtdiensten gelden er wat pauzes betreft geen andere regels dan in de dagdiensten. Dat betekent dat ook voor de nachtdiensten recht op pauze bestaat. In onderstaand schema kunt u herleiden per hoeveel uur je recht heeft op een bepaalde pauze.

Bij meer dan 5,5 uur arbeid per dienst 30 minuten pauze
(eventueel 2 x 15 minuten)
Bij meer dan 10 uur arbeid per dienst 45 minuten pauze
(eventueel 3 x 15 minuten)

In bepaalde sectoren is het niet altijd mogelijk om een pauze gedurende de nachtdienst in te plannen. Soms moeten werknemers alleen een nachtdienst draaien en kunnen dan niet de werkplek verlaten. Volgens de nieuwe arbeidstijdenwet is het dan wel toegestaan om af te zien van een pauze. In plaats van de gemiddelde 40 uur per week in een periode van 16 weken mag er in dat geval gemiddeld  44 uur per week gewerkt worden in een periode van 16 weken. Tevens geldt dan dat een nachtdienst niet langer dan 10 uur per dienst mag zijn.

 

Mijn werkgever zegt dat wij geen recht hebben op een pauze bij een dienst van 3 of 4 uur per dag. Klopt dit?

Ja dat klopt. In de wet is geregeld dat werknemers vanaf hun 18e recht hebben op een pauze als de dienst 5,5 uur of langer duurt. Bij een kortere dienst heb je dus geen recht op pauze. Wel kun je daar met de werkgever afspraken over maken.

 

{"single_open":"true","transition_speed":"300"}